Ħafna persuni trans jixtiequ ħajja sesswali daqs dawk cisgender, iżda xi persuni trans għandhom relazzjoni kkumplikata ma’ ġisimhom. Bħala riżultat, is-sesswalità ta’ spiss tibqa’ kwistjoni delikata, kemm waqt l-għoti ta’ pariri kif ukoll fil-ħajja privata tagħhom. Trattament ta’ tranżizzjoni u ta’ affermazzjoni tal-ġeneru għal dawk li għandhom bżonnu, jista’ jkollu influwenza pożittiva fuq l-esperjenzi sesswali għalkemm oħrajn jistgħu jkunu għadhom qed jitħabtu. Hekk kif il-mod kif nifhmu l-identitajiet u l-ġisem ta’ persuni trans jinbidel u jsir aktar pożittiv u aċċettat soċjalment, huwa preżunt li aktar u aktar persuni trans għandhom ikollhom relazzjoni tajba jew aħjar ma’ ġisimhom.

Evita wkoll is-suppożizzjonijiet dwar l-orjentazzjoni sesswali tal-persuna trans. Persuni trans jistgħu wkoll jidentifikaw bħala eterosesswali, gay/lesbjani jew bisesswali u s-sħab sesswali tagħhom jistgħu jkunu cisgender jew trans. Bħala regola, diskussjonijiet dwar sess sigur, kontraċezzjoni u fertilità għandhom dejjem jibdew b’mistoqsijiet dwar il-prattiki u l-ħtiġijiet tal-persuna trans.

Effett ta’ trattament li jafferma l-ġeneru

Kemm it-trattament bl-ormoni kif ukoll il-kirurġiji tal-affermazzjoni tal-ġeneru jinfluwenzaw l-esperjenza sesswali.

It-trattament bl-ormoni għandu effett partikolari fuq ix-xewqa sesswali u t-tqanqil sesswali: l-użu ta’ testosterone huwa assoċjat ma’ żieda fix-xewqa u t-tqanqil sesswali (Elaut et al., 2011), filwaqt li meta ma tieħux it-testosterone u l-estroġenu, dan ħafna drabi huwa assoċjat ma’ tnaqqis fix-xewqa sesswali u l-erezzjonijiet isiru inqas faċli jew impossibbli li jinkisbu (Elaut et al., 2008). Is-sensazzjoni orgasmika tista’ wkoll tinbidel taħt l-influwenza ta’ l-ormoni (De Cuypere et al., 2005). L-użu ta’ testosterone jikkawża li l-klitoris jikber u jsir aktar sensittiv, iżda l-vaġina kultant issir ukoll inqas lubrikata u aktar fraġli. Dan jista’ jikkawża irritazzjoni b’kuntatt sesswali. It-terapija bl-ormoni għandha wkoll effett fuq il-fertilità ta’ persuni trans.

Kirurġiji li jaffermaw il-ġeneru ġeneralment għandhom effett pożittiv fuq l-esperjenza sesswali ta’ persuni trans, meta jiżdied is-sodisfazzjon bil-ġisem. Kirurġiji li jaffermaw il-ġeneru jistgħu jtejbu s-sodisfazzjon bil-ġisem u jnaqqsu d-disforija tal-ġeneru, iżda l-kirurġija nnifisha tista’ wkoll tkun assoċjata ma’ konsegwenzi sesswali assoċjati ma’ restrizzjonijiet fiżiċi tal-ġenitali l-ġodda jew uġigħ ta’ wara l-kirurġija, diffikultajiet psikoloġiċi biex jiġi aċċettat l-ġisem il-ġdid, jew aspetti soċjali tat-tibdil tal-ġeneru (Holmberg, Arver & Dhejne, 2019). Problemi sesswali potenzjali li jiltaqgħu magħhom persuni trans jistgħu jseħħu fil-fażijiet kollha tat-trattament kirurġiku, għalhekk huwa rrakkomandat kollaborazzjoni ma’ sesswologu b’għarfien u esperjenza ma’ persuni trans (T’Sjoen et al, 2020).

Huwa importanti li wieħed iżomm f’moħħu d-diversità u l-possibilitajiet li l-prattiki sesswali joffru kemm għall-persuni trans kif ukoll għall-persuni cis. Filwaqt li xi nies jista’ jkollhom fehim aktar tradizzjonali tas-sess, bħall-prijoritizzazzjoni tal-ġenitali u l-penetrazzjoni, ħafna oħrajn jistgħu jaraw is-sess f’ firxa wiesgħa ta’ possibbiltajiet rigward partijiet eroġeni tal-ġisem u l-prattiki li jinkludu.

Ħafna studji f’dan il-qasam jiffukaw fuq il-funzjonament sesswali: il-kapaċità li jinkiseb orgażmu jew li jkollok sess penetrattiv. Minn dawn l-istudji huwa magħruf li l-biċċa l-kbira ta’ persuni trans jistgħu jiksbu orgażmu wara l-kirurġija, permezz ta’ masturbazzjoni jew permezz ta’ kuntatt sesswali (De Cuypere et al., 2005; Holmberg et al, 2019). Il-penetrazzjoni normalment mhix possibbli wara metoidioplasty. Għal dan, l-użu ta’ strap-on dildo jew prostesi tal-pene jista’ jkun possibbli. Persuni trans li għandhom phalloplasty jistgħu jippenetraw, sakemm titqiegħed prostesi ta’ erezzjoni waqt operazzjoni addizzjonali. L-aktar post sensittiv għall-persuni trans b’phalloplasty, madankollu, mhuwiex fil-ponta tal-pene iżda fil-qiegħ tax-xaft, fejn qabel kien ikun hemm il-klitoris. Persuni trans li għaddew minn vaginoplasty jista’ jkollhom sess penetrattiv vaġinali, iżda ġeneralment ma jixxarrbux biżżejjed bit-tqanqil sesswali. L-użu ta’ lubrikant huwa għalhekk rakkomandat. L-aktar post sensittiv għal persuni trans b’vaginoplasty huwa l-klitoris tagħhom.

Il-pjaċir sesswali wara trattament li jafferma l-ġeneru għadu mhux eżaminat ħafna f’persuni trans. Anke jekk il-funzjoni sesswali hija indebolita, il-biċċa l-kbira ta’ persuni trans jirrappurtaw li huma aktar sodisfatti bil-ħajja sesswali tagħhom wara l- kirurġija (De Cuypere et al, 2005; Nobili et al, 2018; Wierckx et al, 2011).

Fertilità

Wara l-waqfien tat-terapija b’testosterone, ħafna persuni trans kif ukoll dawk mhux binarji jistgħu joħorġu tqal. L-impatti fit-tul tat-terapija tat-testosterone (10 snin jew aktar) fuq il-fertilità għadhom mhumiex dokumentati ħafna, iżda studji ta’ konċepiment u tqala f’ persuni trans u dawk mhux binarji jindikaw li perjodu adegwat ta’ waqfien tat-testosterone jista’ potenzjalment iwassal għal fertilità mill-ġdid. Huwa importanti wkoll li wieħed jinnota li t-testosterone mhuwiex kontraċettiv effettiv u huwa possibbli għal persuni trans u dawk mhux binarji fuq terapija ta’ testosterone li jikkonċepixxu permezz ta’ kopulazzjoni jekk ma jkunux qed jużaw protezzjoni xierqa.

Wara l-waqfien tat-terapija b’testosterone, ħafna persuni trans kif ukoll dawk mhux binarji jistgħu joħorġu tqal. L-impatti fit-tul tat-terapija tat-testosterone (10 snin jew aktar) fuq il-fertilità għadhom mhumiex dokumentati ħafna, iżda studji ta’ konċepiment u tqala f’ persuni trans u dawk mhux binarji jindikaw li perjodu adegwat ta’ waqfien tat-testosterone jista’ potenzjalment iwassal għal fertilità mill-ġdid. Huwa importanti wkoll li wieħed jinnota li t-testosterone mhuwiex kontraċettiv effettiv u huwa possibbli għal persuni trans u dawk mhux binarji fuq terapija ta’ testosterone li jikkonċepixxu permezz ta’ kopulazzjoni jekk ma jkunux qed jużaw protezzjoni xierqa. Mara trans jew persuna mhux binarja li għandha pene u ma kellhiex it-tneħħija tat-testikoli tista’ toħroġ tqila lil persuna b’utru u ovarji, inklużi nisa cisgender, xi irġiel trans u xi persuni mhux binarji. Għalhekk il-kontraċezzjoni tibqa’ importanti biex tiġi evitata t-tqala. Il-prattikanti tas-saħħa jistgħu jirreferu persuni trans li qed ifittxu trattamenti tal-fertilità lill-Gender Wellbeing Clinic għal informazzjoni u appoġġ. Tista’ ssib informazzjoni addizzjonali dwar il-fertilità hawn.

Transmasculine gender nonconforming person kissing female partner
Photo: The Gender Spectrum Collection​

HIV u STI’s

Ir-riċerka dwar il-prevalenza tal-HIV u mard ieħor trażmess sesswalment (STDs) f’persuni trans hija limitata. Għalkemm studji internazzjonali (prinċipalment Amerikani) jindikaw rati ta’ prevalenza għoljin ħafna għal persuni transġeneru, ir-rati ta’ prevalenza tal-HIV għal persuni transġeneru fl-Ewropa mhumiex tant magħrufa (Van Schuylenbergh, Motmans & Coene, 2017). Studju Ingliż reċenti kkalkula rata ta’ prevalenza tal-HIV ta’ 0.46-4.78 għal kull 1000 għal persuni transġeneru u dawk li huma genderdiverse, ibbażata fuq dejta ta’ sorveljanza tal-HIV (Kirwan et al., 2021). Ir-riċerka Amerikana tindika li l-prevalenza tal-HIV fost in-nisa trans li jkollhom x’jaqsmu ma’ irġiel cis hi ħafna ogħla milli fi ħdan il-popolazzjoni ġenerali (Operario, Soma & Underhill; 2008; Herbst et al., 2008). Meta-analiżi ta’ 88 studju stmat rata ġenerali ta’ prevalenza tal-HIV ta’ 9.2% – 14.1% għan-nisa transġeneru u 3.2% għall-irġiel transġeneru (Becasen et al., 2019). 31% jirrappurtaw li jaħdmu fl-industrija tas-sess. Barra minn hekk, dan l-istudju, skond rapporti tal-parteċipanti nfushom, ikkalkula rata ta’ dijanjosi ta’ mard trażmess sesswalment (STD) ta’ 21.5%. L-istimi tal-prevalenza tal-HIV għadhom jidhru li huma ħafna ogħla milli fi ħdan il-popolazzjoni ġenerali, madankollu diversi riċerkaturi kienu kritiċi tal-metodi użati fir-riċerka attwali tal-HIV f’ persuni transġeneru.

Għall-persuni trans kollha, l-espożizzjoni għall-HIV tiddependi ħafna fuq is-sieħeb jew imsieħba sesswali tagħhom. Persuni trans li għandhom sess penetrattiv jew orali ma’ sħab assenjati rġiel mat-twelid huma f’riskju ogħla minn persuni trans li għandhom sess mhux penetrattiv jew jużaw prostesi għall-penetrazzjoni. Hemm espożizzjoni limitata għal irġiel trans u persuni mhux binarji assenjati nisa mat-twelid li għandhom sess biss ma’ oħrajn assenjati nisa mat-twelid. Madankollu, ftit li xejn hemm riċerka dwar l-espożizzjoni jew ir-riskju ta’ rġiel trans jew persuni mhux binarji, irrispettivament mill-assenjazzjoni tat-twelid tagħhom. Irġiel trans li għandhom sess mal-irġiel (TMSM) huma wkoll sistematikament esklużi minn studji kliniċi ta’ prevenzjoni u trattament tal-HIV, għalhekk l-informazzjoni dwar ir-riskju trid tiġi estrapolata minn informazzjoni dwar irġiel u nisa cisgender u nisa trans, li jwassal għal nuqqas ta’ tagħrif suffiċjenti. Irrispettivament minn jekk saritx kirurġija jew le, jibqa’ importanti li tiġi evitata l-infezzjoni tal-STDs permezz tal-użu ta’ kontraċettivi bħall-kondoms, għalkemm dan kultant jista’ jkun problema għal persuni trans. Ara t-taqsima li ġejja għal aktar diskussjoni.

Sess sigur

Informazzjoni dwar is-sess sigur hija kważi dejjem iffukata fuq in-nies cisgender. Hemm, madankollu, għadd ta’ aspetti trans-speċifiċi li ġeneralment mhumiex inklużi f’programmi ta’ edukazzjoni relazzjonali u sesswali. Per eżempju, pene wara metoidioplasty huwa ġeneralment żgħir wisq biex tuża kondom standard. Alternattiva hija kondoms jew faxex żgħar speċjali, għalkemm dawn huma ġeneralment aktar diffiċli biex jinkisbu u aktar għaljin. Għal irġiel trans u persuni mhux binarji assenjati nisa fit-twelid mingħajr kirurġija ġenitali jew li jagħżlu li jżommu l-ftuħ vaġinali, kondom femminili jew kondom intern, huwa rakkomandat għall-penetrazzjoni, jew jekk is-sieħeb sesswali tagħhom huwa raġel cisgender, jista’ juża kondom. Konsegwenza addizzjonali ta’ testosterone tista’ tkun nixfa jew atrofija vaġinali, li tista’ tagħmel l-użu tal-kondoms skomdu jew twassal għal riskju akbar ta’ tiċrit waqt kopulazzjoni vaġinali penetrattiva meta tuża l-kondoms.

Minbarra l-kondoms biex jipproteġu kontra l-STDs, in-nisa trans u l-persuni mhux binarji li kellhom vaginoplasty għandhom jużaw ukoll lubrikanti bbażati fuq l-ilma jew is-silikon, peress li l-vaġina ssir inqas jew mhux niedja bi tqanqil sesswali. Wara vaginoplasty, huwa rakkomandat li toqgħod attent mis-sess anali, peress li l-ġilda bejn il-vaġina l-ġdida u r-rektum hija rqiqa. Waqt l-att sesswali huwa aħjar li tuża kondom u iżjed lubrikant. Fisting, jew il-prattika tal-penetrazzjoni tal-vaġina bl-idejn kollha b’ponn magħluq, hija wkoll skoraġġuta wara vaginoplasty, peress li l-vaġina hija inqas elastika minn dik ta’ ħafna nisa cisgender.

L-imġiba sesswali rarament tiġi diskussa fis-soċjetà attwali tagħna: imġiba attiva u dominanti (penetrazzjoni) hija attribwita lill-irġiel filwaqt li mġiba passiva lin-nisa. Dan jista’ jwassal għal konfużjoni, evitar jew ambivalenza dwar is-sesswalità għal persuni trans. Dan jgħodd wkoll fir-rigward tal-kontraċettivi: l-użu tal-kondoms ġeneralment jitqies bħala xi ħaġa maskili u l-irġiel trans jistgħu jsibuha spjaċevoli li jużaw kondom intern jew dental dam. Xi drabi jkun aktar faċli għall-persuni trans li jiddiskutu sess aktar sigur billi jisseparaw il-karatteristiċi tal-ġisem u l-imġiba sesswali mill-ġeneru; meta tagħti informazzjoni dwar sess sigur, enfasizza liema kontraċettiv jista’ jintuża fil-preżenza ta’ ġenitali jew organi interni speċifiċi jew fit-twettiq ta’ ċertu att sesswali, mingħajr ma tapplikaha għall-irġiel jew in-nisa. Barra minn hekk, mhux il-persuni trans kollha għandhom l-istess karatteristiċi tas-sess: xi wħud għadhom qed jaħdmu fuq il-proċess ta’ tranżizzjoni tagħhom, oħrajn ma jikkunsidrawx ċerti proċeduri fit-tranżizzjoni meħtieġa u oħrajn għadhom ma jistgħux jaċċessaw proċeduri li jridu minħabba ostakli mediċi jew finanzjarji. Għalhekk, evita suppożizzjonijiet fir-rigward tal-anatomija ta’ persuni trans.

Referenzi:

  • Becasen JS, Denard CL, Mullins MM, Higa DH, Sipe TA. Estimating the prevalence of HIV and sexual behaviors among the US transgender population: a systematic review and meta-analysis, 2006–2017. American journal of public health. 2019;109: e1-e8.
  • De Cuypere, G., T’Sjoen, G., Beerten, R., Selvaggi, G. De Sutter, P., Hoebeke, P., Monstrey, S. & Vansteenwegen, A. (2005). Sexual and Physical Health After Sex Reassignment Surgery. Archives of Sexual Behavior , 34, 6, 679-690.
  • ​Elaut, E. & Wierckx, K. (2013). Sexuality. In G. T’Sjoen, M. Van Trotsenburg & L. Gijs (Eds.), Transgender care . (pp. 199-204). Leuven / The Hague: ACCO
  • Elaut, E., De Cuypere, G., De Sutter, G., Gijs, L., Van Trotsenburg, M., Heylens, G., Kaufman, JM, Rubens, R. & T’Sjoen, G. (2008 ). Hypoactive sexual desire in transsexual women: prevalence and association with testosterone levels. European Journal of Endocrinology , 158, 393-399.
  • Elaut, E., Wierckx, K., Van Caenegem, E., Van de Peer, F., Dedecker, D., Van Houdenhove, E. & T’Sjoen, G. (2011). Sexual desire in female-to-male transsexual persons: exploration of the role of testosterone administration. European Journal of Endocrinology , 165, 331-337.
  • Herbst, JH, ED Jacobs, TJ Finlayson, USA McKleroy, MS Neumann, and N. Crepaz. (2008). Estimating HIV Prevalence and Risk Behaviors of Transgender Persons in the United States: A Systematic Review. A ids Behavior , 12: 1-17.
  • Kirwan, P., Hibbert, M., Kall, M., Nambiar, K., Ross, M., Croxford, S., Nash, S., Webb, L., Wolton, A. and Delpech, V. (2021), HIV prevalence and HIV clinical outcomes of transgender and gender‐diverse people in England. HIV Med, 22: 131-139. https://doi.org/10.1111/hiv.12987​
  • Operario, D., T. Soma, and K. Underhill. (2008). Sex Work and HIV Status among Transgender Women: Systematic Review and Meta-Analysis. Journal of Acquired Immune Deficiency Syndrome 48, 1.
  • Van Schuylenbergh, J., Motmans, J. & Coene, G. (2017, in review). TGNC persons and sexual risk: a critical review of 10 years of research in a feminist intersectional perspective. Critical Social Policy.